Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS CK1 Bùi Văn Pháp, BS CK2 Nguyễn Phương Thảo, Khoa Truyền nhiễm, BVQY 175. Bệnh bạch hầu xuất hiện ở một số địa phương, ca bệnh không nhiều nhưng vẫn gây hoang mang trong cộng đồng. Có những lời đồn đại thiếu căn cứ khiến người dân lo lắng, ảnh hưởng tới đời sống, sinh hoạt. Trước hiện tượng  dịch bệnh, việc hiểu biết và đề phòng là cần thiết, không thể chủ quan dẫn đến dịch bệnh lây lan. Cùng tìm hiểu những thông tin quan trọng về bệnh và các biện pháp phòng chống dịch bệnh bạch hầu dưới đây. 1/ Bệnh bạch hầu là một bệnh truyền nhiễm cấp tính (thuộc nhóm B trong Luật phòng chống bệnh truyền nhiễm) do vi khuẩn bạch hầu (Corynebacterium diphtheriae) gây ra. Bệnh lây chủ yếu qua đường hô hấp và có tính chất gây dịch. 2/ Có nhiều thể bệnh từ nhẹ đến nặng: bạch hầu mũi (triệu chứng nhẹ nhưng là nguồn lây quan trọng), bạch hầu họng (thường gặp nhất, chiếm 2/3 trường hợp), bạch hầu thanh quản (thường gặp ở trẻ em) và bạch hầu ác tính (là thể nặng nhất, gây nhiều biến chứng và tỉ lệ tử vong cao). 3/ Giả mạc họng của bệnh bạch hầu có sự khác biệt đặc trưng với giả mạc do các tác nhân khác: màu trắng xám hoặc ngà, sau đó hoại tử xanh đen, bám chặt vào lớp niêm mạc bên dưới, khó bóc tách, khi bóc tách dễ chảy máu; dai, khó tan trong nước. 4/ Bệnh bạch hầu có thể gây các biến chứng nặng nề: tắc nghẽn đường hô hấp do giả mạc lan rộng (đây là cấp cứu nội khoa cần xử lý ngay), hoặc biến chứng do độc tố của vi khuẩn gây ra trên tim (viêm cơ tim, loạn nhịp tim), thần kinh (nhiễm độc thần kinh, liệt thần kinh sọ, thần kinh vận động, cảm giác), gan, thận, tuyến thượng thận… 5/ Xét nghiệm chẩn đoán: soi tươi phết họng tìm vi khuẩn dạng bạch hầu, hoặc PCR. 6/ Điều trị bệnh bạch hầu: quan trọng nhất là huyết thanh kháng độc tố bạch hầu (SAD), tuy nhiên hiện nay nguồn cung còn hiếm và một số cơ sở y tế khó tiếp cận. Kháng sinh: Penicillin và Erythromycin (thời gian 7-10 ngày). Ngoài ra, điều trị hỗ trợ rất quan trọng, nhất là trường hợp bạch hầu thanh quản và bạch hầu ác tính. 7/ Cách ly, điều trị với người nhiễm hoặc nghi nhiễm: 14 ngày hoặc đến khi xét nghiệm vi khuẩn 2 lần âm tính. 8/ Dự phòng cho người phơi nhiễm: làm xét nghiệm, sử dụng kháng sinh dự phòng (tiêm hoặc uống), theo dõi trong vòng 7 ngày. Ngoài ra cần đeo khẩu trang, vệ sinh tay, vệ sinh môi trường, đồ dùng, dụng cụ… 9/ Miễn dịch cảu bệnh bạch hầu: miễn dịch thụ động (kháng thể từ mẹ truyền cho con có thể bảo vệ trong vòng 6 tháng sau sinh), và miễn dịch chủ động (người bệnh đạt miễn dịch lâu dài sau khi mắc bệnh hoặc tiêm vaccine). Vaccin 5 trong 1 thuộc chương trình tiêm chủng mở rộng cho trẻ em từ 0-6 tuổi đã bao gồm bạch hầu. Người lớn có thể tiêm nhắc lại sau 5-10 năm.