Giá trị và giá trị sử dụng - Viết cho tuổi trẻ Bệnh viện Quân y 175 trong tháng Thanh niên
Nhân dịp kỷ niệm 91 năm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/03/1931 – 26/03/2022); Hướng tới Đại hội Đoàn các cấp, tiến tới Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XII với chủ đề: “Tuổi trẻ sáng tạo – tham gia phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ Tổ quốc, chung sức vì cộng đồng”; Thiếu tướng, PGS.TS.BS Nguyễn Hồng Sơn, Giám đốc Bệnh viện Quân y 175 gửi Bức thư đặc biệt đến lực lượng y, bác sĩ trẻ với nội dung “Giá trị và giá trị sử dụng”.
Toàn bộ nội dung Bức thư như sau:
Chào tất cả các bạn!
Sau Lễ cưới cho 20 cặp đôi là nhân viên Y tế tuyến đầu chống dịch và Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/02/2022, tôi đã định viết cho các bạn đôi điều về cuộc chiến sinh tử vừa qua, về Tết, về năm mới và công việc của bệnh viện chúng ta trong giai đoạn sắp tới nhưng công việc cứ cuốn đi chẳng có lúc nào bình tâm mà viết được. Hơn nữa trong những ngày qua, các chương trình: “Mạch sống”, “Ngày chung đôi”, “Dấu chân người chiến sỹ áo trắng”, “Chúng tôi - chiến sỹ”, “Khoảng lặng”, “Mùa đoàn tụ” của VTV và HTV cũng đã nói quá nhiều điều ý nghĩa. Sau đây là những câu chuyện và bài học giá trị mà tôi muốn gửi gắm tới các bạn!
Câu chuyện Cụ bà U70 lấy bằng Thạc sĩ
Chương trình “Cất cánh” tháng 3 vừa qua trên kênh VTV1 đã kể về câu chuyện cụ bà U70 lấy bằng Thạc sĩ, bà say sưa kể về nỗi vất vả nhưng đầy tự hào, vui sướng của người già từ tỉnh lên thành phố học tập để lấy các chứng chỉ tin học, tiếng Anh, thu thập số liệu, trình bày luận văn…Với trách nhiệm làm vợ, làm mẹ, cuộc sống cơm, áo, gạo, tiền tưởng như đã dập tắt ước mơ nhưng bà vẫn quyết tâm: “…Bây giờ mọi trách nhiệm đã xong, tôi quyết định theo đuổi ước mơ của mình. Tôi chẳng có mục đích dùng tấm bằng Thạc sĩ đó làm gì, đơn giản là được đi học, được thử thách, được vượt qua chính mình, với tôi được đi học đó là niềm hạnh phúc”.
Dáng dấp, phong thái, bộ quần áo và cách trình bày của một bà cụ miệt vườn, thực sự làm tôi cảm kích, trân trọng và ngưỡng mộ. Đó cũng là lý do để tôi muốn viết cho các bạn điều gì đó cho Tuổi trẻ tháng 3.
Hãy đặt câu hỏi cho chính bản thân mình và bất cứ ai: Thứ nhất là bạn có thành tựu gì? Thứ hai là bạn có giúp được cho ai không?
Cố Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu - Người tôi rất sùng bái, đọc khá nhiều sách về ông, cũng như đã trích dẫn rất nhiều khi nói chuyện với các bạn, ông đã kể rằng:
“Có một người nọ, thời trẻ học giỏi, nổi tiếng nhưng cuộc đời cứ làng nhàng, chẳng đạt thành tựu gì như anh ta mong muốn. Khi gặp Lý Quang Diệu người này than thở: “Tôi là người có trí nhưng vì không có tiền nên không làm được việc lớn”. Nghe xong ông Lý nói lại ngay: “Cả đời tôi gặp hàng ngàn người, tôi chưa thấy ai có trí mà không có tiền cả. Nếu anh không làm ra tiền thì cái trí của anh chỉ là trí nhớ, chỉ là kiến thức, thông tin. Bề dày thành tích, tốt nghiệp trường “xịn”, học hàm học vị là cái vớ vẩn. Một là anh có thành tích vượt bậc, hai là thành tựu cụ thể thì anh mới có chỗ đứng trong xã hội”.
Các kỳ thi chữ nghĩa chỉ kiểm tra được trí nhớ và năng lực suy luận, không thể tìm được người tài. Tài hay không thì phải thông qua việc làm mới biết được. Nói hay, viết giỏi, bằng cấp cao, học Tây - Tàu, đi khắp nơi trải nghiệm nhiều vô kể… nhưng cả thảy đều vô nghĩa nếu anh không để lại bất cứ thành tựu gì, không giúp được ai.
“Thành tựu” của bạn là gì?
Ngày xưa các cụ dạy “Chửa là cửa mả”, các bạn là người trong nghề nên thấu hiểu được sinh ra trên cuộc đời này đã là sự may mắn. Các bạn có sức khỏe đó là điều may mắn hơn nữa. Các bạn có tri thức - Bạn là người hạnh phúc, điều quan trọng là bạn sẽ thể hiện cái giá trị của bản thân mình trong cuộc sống như thế nào…?
Vấn đề này tôi không có ý so bì nhưng cũng đã nói nhiều lần với các bạn, bạn thi Đại học 13 điểm rộng cửa cho bạn bước vào nhiều trường, 27 điểm chưa chắc bạn đã vào được trường Y, 6 năm đại học, 3 năm sau đại học, ít nhất sau 10 năm bạn mới bắt đầu khởi nghiệp. Trong khi đó, những bạn khác có thể đã là Tiến sĩ, quan chức. Chính vì vậy, “nghề” của các bạn được gọi bằng Thầy, “nghiệp” của các bạn là cứu người. Đó là điều bạn đừng bao giờ tự đánh mất giá trị của chính bản thân mình.
Nghề Y là nghề thực hành, kết quả điều trị người bệnh thể hiện năng lực, trình độ của bạn. “Lý thuyết muôn màu xám xịt, chỉ có cây đời mãi mãi xanh tươi”, thực tiễn lâm sàng luôn phong phú và phức tạp, tay nghề đã có thì cần phải tập trung, tích cực hơn vào học tập, nghiên cứu, nâng cao trình độ. Thực tiễn lâm sàng đặt ra những vấn đề cho bạn cần học tập, nghiên cứu, kết quả nghiên cứu, kiến thức nâng cao sẽ soi sáng và nâng cao hơn nữa chất lượng điều trị. Không chịu học tập, nghiên cứu bạn sẽ sa vào chủ nghĩa kinh nghiệm. Nếu bạn chỉ biết thực hành, không có ngoại ngữ, suốt đời bạn chỉ cúi xuống làm. Nếu bạn có ngoại ngữ và bài báo, bạn tự tin ngẩng mặt nói với cả thế giới bạn đang làm gì và làm như thế nào. Khả năng Thực hành - Kiến thức - Ngoại ngữ sẽ là “Thành tựu”.
Thầy thuốc còn khó hơn là không phải chỉ có năng lực trình độ chuyên môn, Thầy thuốc còn một thứ quan trọng và quyết định đó là phẩm chất hay nói một cách khác là Y đức (Năng lực ứng xử), ứng xử với người bệnh, với đồng nghiệp và ứng xử với chính bản thân mình. Có thể có người tin vào số phận nhưng bạn có kiến thức, bạn có năng lực ứng xử thì bạn hoàn toàn có thể cải tạo được số phận của mình. Khoa học, công nghệ phát triển như vũ bão từng ngày, không còn cách nào khác là bạn phải luôn tích cực cập nhật, ứng dụng, hòa nhập. Dừng lại tức là bạn đã lạc hậu, tụt lùi, thua cuộc. “Thành tựu” của bạn là gì? Đó là có nhiều bệnh nhân yêu quý, tin tưởng, biết ơn và tìm đến bạn. Đó là có nhiều đồng nghiệp tôn trọng, tham vấn bạn.
Bác sĩ không phải là con người đặc biệt nhưng nghề Y là nghề đặc biệt
Bác sĩ không phải là con người đặc biệt nhưng nghề Y là nghề đặc biệt. Đã xác định bước chân vào nghề Y, các bạn phải sẵn sàng đón nhận và chấp nhận sự khắc nghiệt trên con đường phấn đấu, rèn luyện để trở thành người Thầy thuốc. Nhiều khi lằn ranh giữa “Mẹ hiền và Đao phủ” rất mỏng manh. Những chủ đề tôi thường nói với các bạn: “Tiểu Y trị thuốc, Trung Y trị bệnh, Đại Y trị người”; “Con người có thể không chết đói, chết khát trên sa mạc nhưng có thể chết đói và chết khát ngay trên giường bệnh của mình”; “Không chỉ mãi là Phẫu thuật viên phải phấn đấu trở thành Bác sĩ phẫu thuật”; “Không mổ bằng bàn tay, bằng trái tim mà phải mổ bằng đầu”... Để đạt được những điều trên, cần phải một quá trình bền bỉ, phấn đấu, học tập rèn luyện không mệt mỏi. Đó là ước mơ, khát vọng của tuổi trẻ được dấn thân, dâng hiến và thể hiện mình. Khi bạn có “Thành tựu”, tài chính sẽ đến với bạn, bạn không phải bán “Thành tựu” để có tài chính như các mặt hàng khác mà tài chính sẽ tự nhiên sẽ đến sau “Thành tựu” của bạn bằng nhiều hình thức khác nhau.
Tương lai của Bệnh viện sẽ là ở các bạn…
Các bạn đang sống và làm việc trong một môi trường hết sức thuận lợi, Bệnh viện đang tạo những điều kiện tốt nhất để các bạn được dấn thân, thể hiện và tỏa sáng, biến giấc mơ, khát vọng của mình thành hiện thực. Xuất phát điểm của mỗi bạn khác nhau nên các bạn phải biết lựa chọn những giải pháp phù hợp với chính mình. Kiến thức xã hội, văn hóa, nghệ thuật cũng rất quan trọng để hoàn thiện phẩm chất của người Thầy thuốc. Ngoại ngữ là chìa khóa mở cửa con đường đi của bạn. Thể dục, thể thao sẽ tạo nguồn năng lượng tích cực cho bạn làm việc mỗi ngày. Gần 50% nhân viên Bệnh viện đang ở độ tuổi trẻ, tương lai của Bệnh viện sẽ là ở các bạn, các bạn sẽ là người quyết định để Bệnh viện thành ngôi nhà của chính mình, sống và làm việc trong một môi trường tốt nhất.
Bệnh viện Quân y 175 phải là một Quần thể y học, sánh tầm quốc tế và khu vực để bất cứ một nhân viên nào của Bệnh viện cũng luôn tự hào nói với mọi người rằng: “Tôi là nhân viên Bệnh viện Quân y 175”. Tất cả những điều kiện cần và đủ đã sẵn sàng, đường băng và phi cơ cũng đã sẵn sàng cho các bạn cất cánh. Vẫn biết từ ước mơ đến hiện thực không đơn giản, nhưng tôi tin các bạn sẽ làm được và chắc chắn làm được.
Bạn được sinh ra, có sức khỏe, có tri thức, bạn là người Hạnh phúc. Hãy biến GIÁ TRỊ đó thành GIÁ TRỊ SỬ DỤNG cho xã hội, cho gia đình và cho chính bản thân bạn.
Chúc tất cả các bạn Vui - Khỏe - Thành công!
NGUYỄN HỒNG SƠN Ngày 25.3.2022