Đột quỵ não hay tai biến mạch máu não (TBMMN) là một nhóm bệnh lý của mạch máu não. Nhồi máu não là loại đột quỵ thường gặp nhất, trong đó mạch máu cung cấp máu cho não bị tắc nghẽn gây thiếu máu nuôi làm chết các tế bào não và hậu quả là gây tàn phế nặng nề và có nguy cơ dẫn đến tử vong. Bệnh viện Quân y 175 là một trong số những bệnh viện trên địa bàn TP.HCM có thể tiếp nhận và điều trị cho bệnh nhân với đầy đủ các phương pháp, góp phần mang đến cơ hội sống và phục hồi cho các bệnh nhân.

Bệnh nhân được bác sĩ chuyên khoa thần kinh thăm khám khi nghi ngờ có đột quỵ cấp

1. Quy trình tiếp nhận và điều trị bệnh nhân đột quỵ nhồi máu não cấp tại Bệnh viện Quân y 175

*Khi đến với bệnh viện Quân y 175, bệnh nhân sẽ được tiếp nhận tại khoa cấp cứu

• Điều dưỡng ghi nhận các chỉ số sinh tồn như: mạch, nhiệt độ, huyết áp, nhịp thở.
• Bác sĩ sẽ tiến hành xử trí các tình trạng cần cấp cứu khẩn và đánh giá, nhận diện tình huống nghi ngờ đột quỵ cấp.
• Quy trình đột quỵ cấp sẽ được kích hoạt để thông báo đến các bác sĩ chẩn đoán hình ảnh và bác sĩ chuyên khoa thần kinh.
• Bệnh nhân sẽ được tiến hành lấy máu làm xét nghiệm và đặt các đường truyền tĩnh mạch để phục vụ cho việc điều trị.
• Sau đó, bệnh nhân sẽ được chuyển ngay đến phòng chụp phim của khoa chẩn đoán hình ảnh.

*Khi được chuyển đến khoa chẩn đoán hình ảnh

• Bệnh nhân sẽ được chụp hình ảnh sọ não (CT scan/MRI) để xác định chẩn đoán.
• Bác sĩ chuyên khoa thần kinh sẽ có mặt tại phòng chụp phim để hội chẩn, đánh giá tổn thương não và đưa ra phương pháp điều trị tốt nhất cho bệnh nhân.

Bác sĩ chuyên khoa Thần kinh và bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh đang hội chẩn tại phòng chụp phim

*Đối với bệnh nhân đến bệnh viện trong vòng 4,5 giờ từ khi có biểu hiện bệnh:

• Bác sĩ thần kinh sẽ kiểm tra chỉ định và chống chỉ định của thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch. Giải thích nguy cơ, tác dụng phụ và lợi ích của thuốc cho bệnh nhân và thân nhân.
• Khi bệnh nhân hoặc thân nhân kí xác nhận đồng ý về phương pháp điều trị, điều dưỡng sẽ tiến hành bơm vào đường truyền tĩnh mạch một lượng thuốc tiêu sợi huyết và duy trì lượng thuốc còn lại qua bơm tiêm tự động.
• Ngay sau khi bơm thuốc, bệnh nhân sẽ được chụp phim mạch máu não để kiểm tra:
• Nếu không ghi nhận tắc nghẽn các mạch máu lớn bệnh nhân sẽ được chuyển vào phòng hồi sức của đơn vị đột quỵ tại khoa nội thần kinh để theo dõi và điều trị nội khoa.
• Nếu có sự tắc nghẽn các mạch máu lớn, bác sĩ thần kinh sẽ hội chẩn với các bác sĩ can thiệp để đưa ra quyết định can thiệp mạch máu não (DSA) để lấy huyết khối bằng dụng cụ cấp cứu cho bệnh nhân.

Bác sĩ và điều dưỡng khoa thần kinh đang tiến hành dùng thuốc tiêu sợi huyết cho bệnh nhân

Bác sĩ chuyên khoa thần kinh đang thăm khám và lên kế hoạch điều trị cho bệnh nhân đột quỵ

*Sau khi tình trạng bệnh ổn định, bệnh nhân sẽ được chăm sóc và theo dõi ở các giai đoạn sau của bệnh:

• Đánh giá sự đáp ứng với điều trị nội khoa.
• Tư vấn chế độ ăn uống hợp lý.
• Hướng dẫn những bài tập cơ bản trong việc phục hồi chức năng.
• Phối hợp khoa phục hồi chức năng để đưa ra các bài tập phù hợp giúp bệnh nhân phục hồi hiệu quả hơn.
• Hướng dẫn người nhà chăm sóc bệnh nhân, sử dụng thuốc đúng cách.
• Xem xét thời điểm xuất viện hợp lý và đặt lịch hẹn tái khám định kỳ.

Khoa phục hồi chức năng hỗ trợ tập luyện phục hồi cho bệnh nhân sau đột quỵ cấp

3. MỘT SỐ KIẾN THỨC CẦN BIẾT

*Thuốc tiêu huyết khối là gì?

• Đối với bệnh nhân đột quỵ nhồi máu não cấp, điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết (rtPA) là một biện pháp mang lại hiệu quả tốt tăng cơ hội hồi phục các tế bào não.
• Đây là thuốc dạng tiêm được bơm qua đường tĩnh mạch giúp ly giải cục máu đông gây tắc nghẽn mạch máu, tái lập sự lưu thông máu trong não.
• Bệnh nhân cần đến bệnh viện sớm nhất có thể, nếu quá thời gian 4.5 giờ từ lúc có biểu hiện bệnh thì sẽ không còn chỉ định dùng thuốc.
• Việc dùng thuốc có chỉ định rất chặt chẽ, cần được thực hiện tại đơn vị cấp cứu đột quỵ có đủ phương tiện phục vụ cho việc chẩn đoán và điều trị.

*Can thiệp mạch máu não lấy huyết khối là gì?

• Kĩ thuật can thiệp dùng phương tiện chụp hình ảnh mạch máu số hóa xóa nền (DSA) giúp bác sĩ nhận diện được vị trí cục máu đông và sử dụng các dụng cụ chuyên dụng để lấy ra khỏi cơ thể.
• Chỉ định can thiệp cần được quyết định bởi các bác sĩ chuyên khoa nội thần kinh sau khi hội chẩn với bác sĩ can thiệp và cần có sự đồng thuận của gia đình người bệnh.

*Những việc cần làm khi phát hiện đột quỵ

• Khi phát hiện đột quỵ hãy gọi ngay xe cấp cứu, không nên trì hoãn, hãy đến bệnh viện càng sớm càng tốt để nhận được sự điều trị kịp thời.
• Xác định vị trí của đơn vị cấp cứu đột quỵ gần nơi ở của mình nhất, đến đúng nơi có khả năng điều trị đột quỵ cấp sẽ giúp tiết kiệm thời gian vàng.
• Không nên áp dụng các biện pháp dân gian, truyền miệng hay thông tin trên mạng internet điều đó có thể làm nặng thêm tình trạng bệnh.

Đặc biệt, Bệnh viện Quân y 175 cũng vừa chính thức được Tổ chức Đột Quỵ Thế Giới công nhận chất lượng điều trị đạt chuẩn Bạch Kim.

Bản đồ các bệnh viện có khả năng điều trị đột quỵ cấp

https://youtu.be/D16USDjezJo