Trong Thông điệp chiến lược toàn cầu về Kiểm soát nhiễm khuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Bác sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus – Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới đã nhấn mạnh: “Không để bất kỳ người bệnh nào bị nhiễm khuẩn trong quá trình chăm sóc, và không để nhân viên y tế đối mặt với nguy cơ nhiễm khuẩn khi thực hiện nhiệm vụ. Phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn là một trong những nền tảng cốt lõi của chất lượng chăm sóc y tế”, phù hợp với nguyên tắc y đức “Trước tiên không gây hại” của Hippocrates.

Hơn 150 năm sau khi bác sĩ Ignaz Semmelweis – người tiên phong trong lĩnh vực kiểm soát nhiễm khuẩn – qua đời, vệ sinh tay (VST) vẫn được khẳng định là biện pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả hàng đầu, đồng thời cũng là thách thức chưa có hồi kết tại các cơ sở y tế trên toàn cầu.

Theo Ngân hàng Thế giới và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), đầu tư cho VST mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt: 1 USD đầu tư có thể tiết kiệm khoảng 16,5 USD chi phí chăm sóc sức khỏe. Tại Việt Nam, Bộ Y tế đã quy định VST là tiêu chí bắt buộc trong đánh giá chất lượng bệnh viện, bao gồm các chỉ số về tuân thủ VST, điều kiện cơ sở vật chất, mức tiêu thụ dung dịch sát khuẩn theo ngày điều trị và tỷ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện.

Từ năm 2009, chiến dịch “BẢO VỆ SỰ SỐNG: Hãy rửa tay” (SAVE LIVES: Clean Your Hands) của WHO được triển khai thường niên nhằm duy trì nhận thức toàn cầu về vai trò của vệ sinh tay trong phòng ngừa và KSNK, đồng thời kết nối các quốc gia, cơ sở y tế cùng hành động vì an toàn người bệnh.

Năm 2026, chiến dịch diễn ra vào ngày 5/5, trong bối cảnh các quốc gia đẩy mạnh triển khai Khung giám sát và Kế hoạch hành động toàn cầu về kiểm soát nhiễm khuẩn ban hành năm 2024. Trên cơ sở các bằng chứng từ báo cáo toàn cầu mới nhất, WHO kêu gọi các nhà quản lý, cơ sở y tế và nhân viên y tế tăng cường, đổi mới các hoạt động VST và KSNK để bảo đảm an toàn cho người bệnh và chính đội ngũ nhân viên y tế.

🎯 MỤC TIÊU CHIẾN DỊCH NĂM 2026

Thực hiện VST đúng kỹ thuật, tuân thủ “5 thời điểm vệ sinh tay” trong toàn bộ quy trình khám, chữa bệnh theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới.

• Đưa vệ sinh tay vào Kế hoạch hành động quốc gia về kiểm soát nhiễm khuẩn, đồng thời tích hợp vào quy trình vận hành tiêu chuẩn (SOPs) tại cấp cơ sở, bảo đảm thực hiện theo các chỉ số và mục tiêu của Chiến lược toàn cầu về KSNK đến năm 2030.

• Nâng cao nhận thức và triển khai giám sát tuân thủ và phản hồi về vệ sinh tay như một chỉ số quốc gia then chốt trong KSNK, áp dụng tại tất cả các bệnh viện tuyến đầu trước cuối năm 2026.

Khuyến khích các quốc gia tăng cường hành động nhằm cải thiện bền vững công tác kiểm soát nhiễm khuẩn, trong đó có vệ sinh tay, theo lộ trình của WHO.

🔍 TRIỂN KHAI TẠI CƠ SỞ Y TẾ

Tại cấp cơ sở, việc đánh giá và giám sát thực hành VST một cách thực chất, kèm theo phản hồi kịp thời, có mục tiêu, cần được xác định là ưu tiên hàng đầu. Để triển khai hiệu quả chiến lược cải thiện vệ sinh tay theo cách tiếp cận đa phương thức của Tổ chức Y tế Thế giới, cần tiếp tục sử dụng các công cụ và nguồn lực phù hợp, bao gồm:

• Đánh giá kỹ thuật VST, bảo đảm đúng kỹ thuật và tuân thủ "5 thời điểm vệ sinh tay" của WHO.

• Phân tích điều kiện cơ sở hạ tầng và mức tiêu thụ dung dịch sát khuẩn.

• Đánh giá nhận thức và kiến thức của nhân viên y tế và cán bộ quản lý.

• Xem xét khả năng dung nạp và mức độ chấp nhận dung dịch rửa tay sát khuẩn có chứa cồn.

🏥 TẠI BỆNH VIỆN QUÂN Y 175

Trong nhiều năm qua, Bệnh viện Quân y 175 duy trì chương trình “Vệ sinh tay – Giảm nhiễm khuẩn bệnh viện – An toàn cho người bệnh và nhân viên y tế” với nhiều hoạt động đồng bộ như truyền thông, đào tạo và tập huấn đến từng khoa, phòng, được triển khai có hệ thống, kèm theo giám sát và đánh giá định kỳ. Nhờ đó, tỷ lệ tuân thủ VST năm 2025 đạt 89,6%, tiệm cận mức khuyến cáo 90–95% của WHO và Bộ Y tế.

Hưởng ứng Ngày Vệ sinh tay Thế giới 5/5/2026, Bệnh viện triển khai các hoạt động theo thông điệp:

“SAVE LIVES: Clean Your Hands – Action saves lives”

“BẢO VỆ SỰ SỐNG: HÃY VỆ SINH TAY - HÀNH ĐỘNG CỨU SỐNG MỌI NGƯỜI”

Các giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao tuân thủ vệ sinh tay, giảm nhiễm khuẩn bệnh viện và bảo đảm an toàn cho người bệnh, nhân viên y tế bao gồm:

• Tăng cường truyền thông, thiết kế poster và tổ chức thi đua giữa các khoa, phòng có hoạt động VST tốt;

• Tổ chức đào tạo, tập huấn định kỳ, bảo đảm 100% nhân viên y tế được cập nhật kiến thức về VST dưới nhiều hình thức (trực tiếp và trực tuyến), có đánh giá KAP;

• Chuẩn hóa điểm VST, đồng bộ tại tất cả các khoa, phòng và khu vực công cộng;

• Triển khai nghiên cứu khoa học đánh giá hiệu quả tuân thủ VST thông qua đánh giá KAP và theo dõi tỷ lệ nhiễm khuẩn bệnh viện.

Thông qua các hoạt động trên, Bệnh viện Quân y 175 tiếp tục hưởng ứng chương trình tăng cường tuân thủ VST và An toàn cho người bệnh, nhân viên y tế và cộng đồng theo định hướng của Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới.

Dù là hành động nhỏ, VST mang lại hiệu quả lớn. Nhân viên y tế của Bệnh viện luôn duy trì tuân thủ “5 thời điểm vệ sinh tay” theo khuyến cáo của WHO trong quá trình chăm sóc người bệnh:

1. Trước khi tiếp xúc người bệnh

2. Trước khi thực hiện thủ thuật sạch/vô khuẩn

3. Sau khi tiếp xúc dịch cơ thể

4. Sau khi tiếp xúc người bệnh

5. Sau khi tiếp xúc môi trường xung quanh người bệnh

Đối với người bệnh và thân nhân:

• VST trước và sau khi chăm sóc người bệnh;

• VST sau khi đi vệ sinh;

• VST trước khi ăn và sau khi ho, hắt hơi.

Hãy cùng hành động ngay hôm nay vì người bệnh, vì chính chúng ta và cộng đồng. Một đôi tay sạch không chỉ mang lại sự an tâm, mà còn bảo vệ sự an toàn và sự sống.

Bắt đầu từ những hành động nhỏ – rửa tay đúng lúc, đúng cách – để bảo vệ chính bạn và những người xung quanh.