Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS Nguyễn Thị Ánh Tuyết - Khoa Phụ sản, Bệnh viện Quân y 175.

1. Thế nào là thai lạc chỗ trong ổ bụng?

• Thai lạc chỗ trong ổ bụng là một dạng thai ngoài tử cung khi thai làm tổ và phát triển ở một vị trí ngoài buồng tử cung, nhưng tỉ lệ thai lạc chỗ trong ổ bụng rất hiếm. Tại Khoa Phụ Sản, Bệnh viện Quân y 175 đã xử trí nhiều ca bệnh thai ngoài tử cung ở vòi trứng và buồng trứng vỡ có biến chứng sốc mất máu nhưng đây là lần đầu tiên gặp ca bệnh thai lạc chỗ trong ổ bụng.
• Thai lạc chỗ trong ổ bụng chiếm 1% số ca thai ngoài tử cung nhưng lại gây tình trạng nguy hiểm với khả năng đe dọa tính mạng cao người bệnh do biến chứng xuất huyết từ vị trí làm tổ thai. Vì vậy việc chẩn đoán và điều trị sớm là rất cần thiết.

                         Tỉ lệ thai lạc chỗ trong ổ bụng và thai ngoài tử cung

(nguồn F.Eymen et all (2020)-the many faces of ectopic pregnanci: demystifying the common and less common entities)

2. Yếu tố nguy cơ

Các yếu tố nguy cơ thai lạc chỗ trong ổ bụng bao gồm :

• Viêm sinh dục, đặc biệt do Chlamydia trachomatis.
• Tiền sử thai ngoài tử cung.
• Tiền sử phẫu thuật ống dẫn trứng như tái tạo ống dẫn trứng, nối ống dẫn trứng sau triệt sản.
• Hỗ trợ sinh sản: kích thích rụng trứng, thụ tinh trong ống nghiệm, chuyển phôi.
• Bất thường giải phẫu ống dẫn trứng.
• Dung thuốc tránh thai khẩn cấp thất bại.

3. Làm thế nào phát hiện thai trong ổ bụng

• Là một dạng thai ngoài tử cung nên biểu hiện thai trong ổ bụng cũng rất đa dạng.

Trong trường hợp ca bệnh chúng tôi với kết quả xét nghiệm bhCG > 6000 mU/mL là siêu âm có thể thấy thai trong lòng tử cung. Nhưng siêu âm không thấy thai trong lòng tử cung, vòi trứng, buồng trứng và tiểu khung đã định hướng thai lạc chỗ trong ổ bụng. Nếu trong điều kiện cho phép khi bệnh nhân ổn định, khối thai ngoài chưa vỡ và mất máu chưa nhiều có thể chụp cộng hưởng từ để xác định vị trí rõ khối thai để có kế hoạch phẫu thuật.

4. Xử trí như thế nào?

• Thai trong ổ bụng trước 24 tuần thường được điều trị bằng phẫu thuật để loại bỏ khối thai. Cuộc phẫu thuật nên được lên kế hoạch với sự tham gia bác sĩ ngoại bụng và các chuyên khoa liên quan khi nghi ngờ thai lạc chỗ bám vị trí cơ quan chuyên khoa
• Theo dõi sau điều trị cũng rất quan trọng vì nguy cơ xuất huyết hoặc nhiễm trùng.

5. Dự phòng ra sao?

• Do nguy cơ biến chứng xuất huyết từ vị trí làm tổ nhau thai, thai lạc chỗ trong ổ bụng có nguy cơ tử vong cao vì vậy việc việc phát hiện sớm vị trí làm tổ thai sẽ giúp bệnh nhân tránh các biến chứng nặng.
• Bệnh nhân tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc điều trị triệt để trước khi có thai.
• Giai đoạn đầu mang thai cần xác định rõ vị trí làm tổ thai qua xét nghiệm siêu âm và định lượng bhCG đặc biệt trên đối tượng bệnh nhân có tiền sử thai ngoài tử cung, phẫu thuật/ dị dạng ống dẫn trứng, …
• Khi phát hiện thai ngoài tử cung cần nhập viện điều trị, đặc biệt thai lạc chỗ trong ổ bụng cần tới bệnh viện có khả năng xử trí, phối hợp chuyên khoa, xử trí kịp thời để đảm bảo an toàn.

Tại Khoa Phụ sản, Bệnh viện Quân Y 175 việc xử trí thai ngoài tử cung là việc thường ngày, đặc biệt các bệnh hiếm gặp như thai lạc chỗ trong ổ bụng hoặc các ca bệnh khác luôn có lực lượng bác sĩ giàu kinh nghiệm giúp bệnh nhân an tâm điều trị.