Ngày 8-11, Thượng tá Bùi Đức Thành - Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 175 đã tham gia talkshow "Thúc đẩy cấp cứu ngoại viện phát triển" do Báo Người Lao Động tổ chức. Tại chương trình, Thượng tá Thành đã chia sẻ những khó khăn, thuận lợi, giải pháp thúc đẩy mô hình cấp cứu ngoại viện phát triển. Đây cũng là một trong số nhóm nhiệm vụ trọng tâm của ngành y tế TP HCM tiến tới trở thành một trung tâm y tế chuyên sâu của khu vực phía Nam và của cả khu vực ASEAN. Thủ tục hành chính gây mất thời gian cho cấp cứu đường không MC: Bệnh viện Quân y 175 là một trong những đơn vị đầu tiên ở phía Nam thực hiện cấp cứu đường không. Thưa Thượng tá, TS Bùi Đức Thành, mô hình này hiện được vận hành như thế nào, có những thuận lợi và khó khăn gì? Thượng tá, TS Bùi Đức Thành, Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 175 (TP HCM), trả lời: Bệnh viện Quân y 175 đang triển khai xây dựng mô hình, đề án để xây dựng trung tâm cấp cứu đa năng gồm đường không, đường bộ, đường thủy. Bệnh viện Quân y 175 chính thức vận chuyển cấp cứu đường không từ 20 năm nay. Tuy nhiên, giai đoạn đầu gặp nhiều khó khăn, một năm chỉ có khoảng 1-2 trường hợp được vận chuyển. Người bệnh được vận chuyển trực tiếp ngay tại nóc tòa nhà của Viện Chấn thương Chỉnh hình thuộc bệnh viện và ngay sau đó được chuyển đến các khoa, phòng theo tính chất bệnh. Cấp cứu đường không đảm bảo được hiệu quả, thời gian vàng trong điều trị. Để thực hiện được loại hình cấp cứu đường không đòi hỏi phải đảm bảo quy trình chuẩn, chặt chẽ; đồng thời, có sự phối hợp của nhiều cơ quan từ trung tâm điều phối, trung tâm điều hành bay. Đặc biệt, đội ngũ cán bộ nhân viên y tế để thực hiện cấp cứu vận chuyển đường không phải có chứng chỉ theo quy định. Hiện tại, tổ cấp cứu đường không Bệnh viện Quân y 175 có 12 cán bộ nhân viên, bác sĩ, điều dưỡng và tất cả đều được đào tạo cấp chứng chỉ do các chuyên gia tại Úc huấn luyện. Một điều thuận lợi khi triển khai nhân sự tổ cấp cứu là bệnh viện có lực lượng tham gia gìn giữ hòa bình Liên Hợp quốc tại Nam Sudan là Bệnh viện Dã chiến cấp 2 số 1. Ngoài ra, hàng năm, bệnh viện cũng được sự hỗ trợ của binh đoàn 18 trong việc đào tạo, huấn luyện kỹ năng lên xuống máy bay cho nhân viên y tế. Về quy trình, khi nhận thông tin có bệnh nhân cần cấp cứu, việc đầu tiên là gọi cho cơ quan điều phối để điều máy bay, sau đó cùng với cán bộ nhân viên cấp cứu đến hiện trường. Việc này khá mất thời gian. Ở nước ngoài, khi nhận thông tin người bệnh tại hiện trường, trung tâm cấp cứu 115 có thể điều phối chỉ đạo trực tiếp và đón bệnh nhân về đảm bảo rút ngắn thời gian. Hiện đối với Bệnh viện 175, thủ tục hành chính là khâu gây mất thời gian trong cấp cứu đường không. TP HCM muốn triển khai rộng rãi hệ thống cấp cứu đường hàng không đòi hỏi phải có sự đồng bộ từ ekip y tế đến đội bay và cần có sự điều phối trực tiếp từ 1 trung tâm để bảo đảm sự thông suốt, nhanh chóng, an toàn. Cấp cứu ngoại viện là nghề đặc thù, cần đãi ngộ đặc thù MC: Chế độ đãi ngộ cho nhân viên khi tham gia cấp cứu, vận chuyển bệnh nhân hiện rất thấp. Giải pháp nào để tăng thu nhập cho nhân viên tham gia cấp cứu ngoại viện? Thượng tá, TS Bùi Đức Thành: Không chỉ ở Việt Nam mà ở nước ngoài, những người tham gia cấp cứu ngoại viện có rất nhiều thiệt thòi, không chỉ vật chất mà còn tinh thần. Ví dụ, một lần công tác tại một đơn vị cấp cứu ngoại viện tại nước ngoài, tôi được biết câu chuyện một người đàn ông đơn thân nuôi con nhưng vì phải tham gia cấp cứu đã không thể dự sinh nhật con. Khi còn nhỏ, người con không hiểu được công việc của bố nên đã rất buồn. Tuy nhiên, khi lớn lên, hiểu được công việc của bố là cứu người nên em đã nhen nhóm tình yêu với nghề và cũng trở thành một cấp cứu viên ngoại viện như bố. Theo tôi, bên cạnh các chính sách đãi ngộ xứng đáng, cần có sự đóng góp của nhiều tổ chức hỗ trợ cho lực lượng cấp cứu ngoại viện. Bởi công việc của họ là cống hiến cộng đồng. Khi có quỹ hỗ trợ, không chỉ chia sẻ cho họ về vật chất mà còn cả tinh thần. Bệnh viện Quân y 175 luôn quan tâm chế độ, chính sách cho tổ cấp cứu đường không và nhân viên tham gia cấp cứu ngoại viện. Họ được hưởng chế độ ưu tiên như nhà ở, xem xét nâng lương, lên quân hàm,… Tất cả các nhân sự khác tại bệnh viện đều đồng cảm với người có chế độ này. Ngoài ra, bệnh viện còn có chế độ khen thưởng kịp thời cho những chuyến cấp cứu thành công, biểu dương thưởng nóng cho ca kíp khi tham gia hỗ trợ cấp cứu. Cần mạnh tay với hành vi tấn công nhân viên y tế MC: Tình huống tấn công nhân viên y tế trong các tình huống cấp cứu vẫn đôi khi xảy ra mà vụ việc xảy ra ở Bình Phước gần đây là ví dụ. Với cấp cứu ngoại viện, ngành y tế có biện pháp nào nhằm bảo vệ nhân viên y tế? Thượng tá, TS Bùi Đức Thành: Để tránh nguy hiểm thì hình ảnh, tính chuyên nghiệp của nhân viên cấp cứu ngoại viện rất quan trọng, để người dân khi tiếp xúc sẽ có ứng xử khác. Cách tiếp cận, ý thức của cán bộ nhân viên y tế, cách giải thích cho người nhà về bệnh tình của bệnh nhân cũng rất quan trọng. Bên cạnh đó, nhân viên cấp cứu ngoại viện cần sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng, nhận thức của cộng đồng về đặc thù công việc. Huy động cộng đồng tham gia cấp cứu MC: Đối với người dân, việc được hỗ trợ kịp thời khi xảy ra các trường hợp tai nạn, biến chứng… là rất cần thiết. Làm thế nào để người dân có những kỹ năng, kiến thức cơ bản trong xử lý, hỗ trợ các trường hợp khẩn cấp như đột quỵ, ngưng tim, hóc dị vật…? Thượng tá, bác sĩ Bùi Đức Thành, Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 175: Tôi cho rằng cần tăng cường truyền thông và nâng cao ý thức cộng đồng về cấp cứu ngoại viện. Hiện nay, tại Việt Nam, có nhiều chương trình trên truyền hình, kiến thức y học cơ bản, rất hay và ý nghĩa, đảm bảo giá trị về lợi ích liên quan đến sức khỏe, thậm chí tính mạng con người. Chỉ cần 1 kỹ năng thực hiện đúng cách thì sẽ cứu sống cả mạng người, ví dụ trẻ sặc sữa, đuối nước… Ở nước ngoài có tình nguyện viện thực hiện. Tuy nhiên, tại Việt Nam chưa có hình thức này. Có những kỹ thuật cấp cứu cơ bản chỉ cần hướng dẫn trên truyền thông thì người dân có thể thực hiện được. Tôi mong sau này có nhiều hơn nữa những kiến thức y học cơ bản trong vấn đề cấp cứu tại nhà được phổ biến trên các phương tiện truyền thông.