Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi ThS.BS Bùi Thị Duyên – Bác sĩ điều trị Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Quân y 175. Trong bối cảnh thiên tai diễn biến phức tạp, nhu cầu tiêu thụ, tích trữ thực phẩm của người dân tăng cao dẫn đến nhiều mặt hàng như thực phẩm tươi sống, rau, củ, quả,…; các loại đồ ăn sẵn, bánh mì, lương khô, sữa, nước… tăng vọt (gấp 2 - 3 lần ngày thường). Sở dĩ xảy ra tình trạng khan hàng, sốt giá thời điểm mưa lũ là do người dân có tâm lý tích trữ sợ mưa lụt kéo dài. Tích trữ thực phẩm là thói quen của nhiều gia đình. Thế nhưng, việc làm tưởng như bình thường này lại tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe. 1. Một số hạn chế khi tích trữ thực phẩm lâu ngày: - Thực phẩm tươi sống hay thực phẩm đã chế biến để lâu ngày trong tủ lạnh sẽ có nguy cơ biến chất, mất dinh dưỡng hay nhiễm khuẩn. Việc tích trữ đồ ăn quá nhiều trong tủ lạnh có thể khiến khí lạnh không thể lưu thông, không đảm bảo nhiệt độ dẫn đến các vi khuẩn dễ dàng phát triển. - Các protein (có trong thịt, cá, trứng, sữa...) nếu bảo quản không tốt, bị vi sinh vật tấn công sẽ sinh ra những độc chất như nitrit, amoniac. Việc hấp thụ nitrit quá nhiều tại một thời điểm có thể gây ngộ độc cấp tính. - Củ quả thường để được lâu hơn rau xanh, tuy nhiên, dưới tác động của không khí, nhiệt độ, độ ẩm, nhiều loại củ, quả sẽ mọc mầm hoặc hỏng một phần nếu tích trữ lâu. Khi ăn rau củ mọc mầm sẽ khiến cho cơ thể vô tình hấp thụ các độc tố sản sinh ra trong quá trình nảy mầm gây ngộ độc thậm chí tử vong. - Với thực phẩm khô như đậu nành, lạc, hạt điều, ngô..., nếu không được xử lý và bảo quản đúng cách thì khi tích trữ lâu dễ bị nấm mốc, sâu mọt, vi khuẩn xâm nhập. Nhiều người do thói quen tiết kiệm nên không hủy bỏ thực phẩm bị mốc mà rửa và phơi nắng để sử dụng lại, điều này tiềm ẩn nguy cơ với sức khỏe, gây mất an toàn, làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. 2. Một số lưu ý để đảm bảo dinh dưỡng và an toàn thực phẩm trong mùa bão lũ:

• Chọn các thực phẩm có giá trị dinh dưỡng và bảo đảm an toàn vệ sinh: Chọn thịt còn tươi, rau quả không dập nát; không sử dụng các loại thực phẩm khô đã bị mốc; Các thực phẩm đóng hộp, đóng gói sắn phải có nhãn ghi đầy đủ nội dung và còn hạn sử dụng.
• Dùng nước sạch, an toàn để chế biến thức ăn đồ uống và rửa dụng cụ: Nước phải trong, không màu, không mùi, không vị lạ; Dụng cụ chứa nước phải đảm bảo sạch sẽ.
• Sử dụng các đồ dùng chế biến và ăn uống sạch: Phân chia dụng cụ tiếp xúc với thực phẩm sống, chín riêng biệt; Thức ăn còn thừa, thực phẩm thải bỏ phải được đựng vào thùng kín có nắp đậy và chuyển đến chỗ thu gom rác theo quy định hàng ngày.
• Chuẩn bị thực phẩm sạch và nấu chín kỹ: Sơ chế thực phẩm sạch sẽ trước khi sử dụng; Nấu chín kỹ thực phẩm, đun sôi nước uống.
• Ăn ngay khi thức ăn vừa nấu chín xong.
• Bảo quản cẩn thận thức ăn đã nấu chín và đun kỹ lại thức ăn cũ trước khi ăn: Giữ nóng ở nhiệt độ từ 60 độ C trở lên hoặc bảo quản lạnh trong điều kiện từ 10 độ C trở xuống; Phải đun lại thức ăn cũ (không ôi thiu) ở nhiệt độ sôi ngay trước khi ăn; Thức ăn cần được che đậy tránh bụi, ruồi nhặng hay sự xâm nhập của côn trùng, gặm nhấm và các động vật khác.
• Giữ gìn vệ sinh cá nhân tốt: Rửa ray bằng xà phòng và nước sạch trước và sau khi chế biến thực phẩm, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Giữ gìn vệ sinh nơi ăn uống và chế biến thực phẩm: Khu vực chế biến thực phẩm phải đảm bảo vệ sinh; Không để nước rửa thực phẩm, rửa dụng cụ ăn uống ứ đọng làm ô nhiễm môi trường xung quanh.
• Sử dụng các vật liệu bao gói thực phẩm sạch sẽ và thích hợp: Không sử dụng các loại lá bẩn, giấy viết cũ, sách báo, giấy in, túi nilon tái sinh có màu để gói thức ăn chín.
• Ngăn chặn, xử trí kịp thời các vụ ngộ độc thực phẩm và thực hiện các biện pháp vệ sinh phòng bệnh: Khi phát hiện hoặc nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm, phải đình chỉ việc sử dụng và niêm giữ toàn bộ thức ăn đó lại để xác minh, báo ngay cho cơ quan y tế gần nhất đến xử trí kịp thời hoặc đưa người bị ngộ độc đến cơ sở y tế gần nhất.

3. Phương pháp tích trữ thực phẩm mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng: Trong điều kiện khó khăn, việc mua sắm, tích trữ quá nhiều thực phẩm có thể dẫn đến tình trạng không bảo đảm an toàn khi sử dụng, có nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm.

• Khi lựa chọn thực phẩm, nên chọn mua ở nơi uy tín, có nhãn mác, thông tin sản phẩm theo quy định, rõ nơi sản xuất và hạn sử dụng.
• Thực phẩm bảo quản ở trong tủ lạnh không quá 5 ngày, kể cả thực phẩm đông lạnh như thịt, cá, hải sản... Còn các loại rau xanh và trái cây thì chỉ nên lưu lại ở trong ngăn mát tủ lạnh từ 3 - 4 ngày.
• Cần lưu ý đến nhiệt độ trong tủ lạnh, nhiệt độ thích hợp ở trong ngăn mát tủ lạnh nên duy trì ở dưới 4 độ C, còn ngăn đông nên để dưới -18 độ C.
• Thực phẩm khô để nơi cao ráo, thoáng mát. Nên sắp xếp thực phẩm hợp lý, để riêng thực phẩm sống và chín để tránh lây nhiễm chéo.
• Bên cạnh đó, người dân cần thực hiện triệt để việc ăn chín, uống chín; Sử dụng nước sạch để ăn uống, chế biến thực phẩm. Thực hiện tốt “10 Nguyên tắc vàng để chế biến thực phẩm an toàn”; “5 chìa khóa để thực phẩm an toàn”.

Trong bất kỳ tình huống nào, hệ thống siêu thị và chợ truyền thống vẫn luôn bảo đảm đủ nguồn cung ứng lương thực, thực phẩm phục vụ nhu cầu tiêu dùng thiết yếu, người dân không nên hoang mang, lo lắng đổ xô đi tích trữ hàng hóa quá mức cần thiết, qua đó bảo đảm chất lượng thực phẩm. Bên cạnh vấn đề bảo đảm an toàn thực phẩm, người dân cũng nên chú ý đến chế độ dinh dưỡng sau khi ổn định lại cuộc sống.

BỆNH VIỆN QUÂN Y 175 Địa chỉ: 786 Nguyễn Kiệm, P.3, Q.Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh Hotline: 19001175 Email: banctxhbenhvienquany175@gmail.com Website: https://benhvien175.minhkhang.net Youtube: https://www.youtube.com/@benhvienquany175 Đặt khám online: https://bv175.page.link/vgNL

Ban Truyền thông & Marketing