Những điều cần biết về tiêm vắc xin phòng COVID-19 của Astrazeneca
Vaccine AstraZeneca
Không có loại vắc xin nào có hiệu quả 100%, tuy nhiên nhiều nghiên cứu cho thấy vắc xin AstraZeneca hiệu quả đến 75-85% trong việc phòng ngừa nhiễm bệnh Covid-19 có triệu chứng hoặc tỷ lệ cần nhập viện khi chuyển biến nặng, và hiệu quả đáng kể đến 100% trong việc phòng ngừa nguy kịch và tử vong. Điều này có nghĩa là có rất ít người đã tiêm chủng bị nhiễm Covid-19 và khi nhiễm thì chỉ ở mức độ nhẹ đến trung bình, vì vậy nguy cơ nhập viện và tử vong do nhiễm Covid-19 gần như được loại trừ nếu được tiêm chủng đầy đủ.
Cơ chế Vector Virus
Vắc xin phòng COVID-19 của AstraZeneca được sản xuất theo theo cơ chế vector, tức là vắc xin sử dụng virus adeno mất khả năng sao chép, dựa trên phiên bản suy yếu của virus adeno (virus cúm gây bệnh ở tinh tinh), có chứa vật chất di truyền là protein gai bề mặt của virus SARS-CoV-2 gây bệnh COVID-19. Mặt khác, Spike là thành phần tiên phong mở đường tiến công cho virus SARS-CoV-2 xâm nhập cơ thể con người và cũng là mục tiêu tấn công của hệ miễn dịch khi virus SARS-CoV-2 xâm nhập.
Sau khi vào cơ thể, vắc xin sẽ mang mã di truyền của virus corona quy định protein S cho tế bào.., từ đó, cơ thể bắt đầu hình thành cơ chế tự tạo ra protein S.
Các tế bào miễn dịch trong máu của bạn nhận diện protein S là “kẻ xâm nhập”, kích hoạt phản ứng của hệ miễn dịch.
Cơ thể bạn bắt đầu tạo ra kháng thể và tế bào miễn dịch, gọi là tế bào T, có thể nhắm mục tiêu và tiêu diệt các tế bào có mang protein S.
Hệ thống miễn dịch sau đó tiếp tục tạo ra các tế bào trí nhớ. Những tế bào trí nhớ này có thể phát hiện ra virus corona trong tương lai, bằng cách nhận ra protein S trên bề mặt của virus corona. Nếu các tế bào miễn dịch phát hiện ra virus corona trong cơ thể bạn, chúng có thể kêu gọi phóng thích kháng thể và sản xuất tế bào T rất nhanh. Điều này ngăn chặn virus corona lây lan và làm giảm tác hại do bệnh COVID-19 gây ra.
Thành phần vắc xin COVID-19 của AstraZeneca
Đối tượng cần cẩn thận và lưu ý theo dõi khi tiêm
Đối tượng chống chỉ định
Lịch tiêm
Vắc xin AstraZeneca phòng COVID-19 thường được tiêm vào bắp tay. Vắc xin này sẽ được tiêm thành 2 liều. Bạn sẽ được thông báo thời gian quay lại để tiêm liều thứ hai.
Một số phản ứng thông thường khi tiêm phòng vắc xin AstraZeneca
Giống như một số loại vắc xin khác, sau tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 của AstraZeneca có thể gặp một số phản ứng phổ biến như:
Vắc Xin AstraZeneca có tác dụng bảo vệ trong bao lâu?
Vắc xin phòng Covid-19 sẽ bảo vệ hiệu quả trong vòng 2 đến 3 tuần sau liều đầu tiên. Phải mất 2 tuần sau khi tiêm liều thứ 2 để đạt hiệu quả bảo vệ tốt nhất, do đó, điều cần thiết là phải tiêm đủ hai liều để bảo vệ bản thân chống lại Covid-19.
Hiện tại chưa rõ vắc xin AstraZeneca phòng Covid-19 có khả năng bảo vệ trong bao lâu, tuy nhiên các chuyên gia tin rằng khả năng miễn dịch của vắc xin Covid-19 sẽ kéo dài hơn sáu tháng và có thể kéo dài lâu hơn, ít nhất là một năm.
Vắc xin Astrazeneca bị đông máu sau khi tiêm?
- L-Histidine;
- L-Histidine hydrochloride monohydrate (cả hai axit amin);
- Magie clorua hexahydrat (hỗ trợ các hoạt động bên trong tế bào);
- Polysorbate 80 (một chất ổn định);
- Ethanol (rượu);
- Sucrose (đường);
- Natri clorua (muối);
- Isodium edetate dihydrate (EDTA, một chất liên kết);
- Nước để tiêm.
- Người lớn trên 18 tuổi với tình trạng sức khoẻ theo khuyến cáo của nhà sản xuất
- Lưu ý: không có khuyến cáo chống chỉ định đối với người trên 65 tuổi hoặc có bệnh lý nền
- Người đang điều trị chống đông máu, người bị mắc chứng giảm tiểu cầu hoặc rối loạn đông máu
- Người trước đó từng được chẩn đoán bị suy giảm hệ miễn dịch hoặc người có họ hàng gần bị suy giảm hệ miễn dịch bẩm sinh
- Người có bệnh lý nền như các bệnh về tim, thận, gan, máu hoặc bị rối loạn phát triển
- Người trước đây đã từng bị co giật
- Người có nguy cơ bị dị ứng với các thành phần của vắc-xin này
- Người có biểu hiện sốt rõ rệt
- Người mắc bệnh cấp tính nghiêm trọng
- Phụ nữ đang mang thai và cho con
- Người được xác định là có phản ứng phản vệ với bất kỳ thành phần nào của vắc xin
- Người được xác định là có phản ứng phản vệ với liều đầu tiên của vắc xin phòng Covid-19 cùng loại.
- Mũi 1: Lần đầu tiên tiêm.
- Mũi 2: 8 – 12 tuần sau mũi đầu tiên
- Phản ứng tại chỗ tiêm: Nổi ban đỏ, chai cứng, sưng, ngứa, đỏ tại chỗ tiêm.
- Một số phản ứng toàn thân khác: Sốt, mệt mỏi, ớn lạnh, đau đầu, đau cơ hoặc đau khớp, buồn ngủ, giảm cảm giác thèm ăn, nôn mửa, tiêu chảy.
- Theo nghiên cứu từ Đức và Na Uy cho biết, ở một số người có đặc điểm sinh học hiếm gặp, vắc xin AstraZeneca tạo nên kháng thể bất thường gây đông máu. Tình trạng này được các nhà khoa học gọi là hiện tượng “giảm tiểu cầu huyết khối miễn dịch do vắc xin” (VITT).
- Đây là kết quả nghiên cứu được xuất bản trên Tạp chí Y học New England và ngày 9/4/2021. Trong cuộc họp báo diễn ra vào ngày 9/4, tác giả nghiên cứu, tiến sĩ Andreas Greinacher cho biết, có một số người có đặc điểm sinh học cực kỳ hiếm gặp, khiến hệ thống miễn dịch tạo ra kháng thể bất thường và phản ứng ngược lại với vắc xin. Các kháng thể bất thường dẫn đến tình trạng giảm tiểu cầu huyết khối, gây nên tình trạng đông và chảy máu bất thường.
- Trường hợp hình thành cục máu đông (huyết khối) rất hiếm gặp với tỷ lệ khoảng 1/200.000 đến 1/400.000 người được tiêm chủng, do đó tỷ lệ xảy ra sẽ thấp hơn 0,001% so với nguy cơ tử vong là từ 0,5% đến 1% nếu nhiễm Covid-19. Cục máu đông có thể hình thành ở tĩnh mạch hoặc động mạch, đặc biệt là ở các vị trí bất thường như trong não hoặc bụng, kèm theo lượng tiểu cầu trong máu thấp, và xảy ra từ 5 ngày đến 4 tuần sau khi tiêm.