Thông tin cơ bản Về huyết tương bệnh nhân hồi phục sau COVID-19
Vai trò của huyết tương bệnh nhân hồi phục sau COVID-19
Đại dịch COVID-19 do vi rút SARS-CoV-2 gây ra là vô cùng nguy hiểm, có tốc độ lây lan nhanh, diễn biến phức tạp, để lại những hậu quả hết sức nặng nề về sức khỏe và kinh tế xã hội. Tính đến 06/10/2021, có 219 triệu người đã nhiễm COVID -19 trên toàn thế giới với số tử vong là 4.55 triệu người.
Tại Việt Nam tính đến ngày 06/10/2021 đã có 822.687 trường hợp dương tính với COVID -19 với số tử vong là 20.098 (bản tin Bộ Y tế ngày 06/10/2021) và hàng trăm nghìn người có nguy cơ cao đang bị cách ly…
Các biện pháp y tế dự phòng (5K, vắc xin…) đã làm giảm tốc độ lây lan dịch, giảm số người mắc, giảm bớt mức độ chuyển nặng và giảm tỷ lệ tử vong.
Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu, hầu hết các biện pháp chỉ là điều trị hỗ trợ. Kết quả điều trị bằng thuốc kháng vi rút chưa thật rõ ràng, chưa đủ bằng chứng.
Về lý thuyết, trong huyết tương (một thành phần của máu) của người mắc bệnh COVID-19 (Covid-19 Convalescent Plasma: CCP) có chứa kháng thể đặc hiệu chống lại vi rút SARS-CoV-2 nên đã được sử dụng để điều trị bệnh. Khi truyền vào cơ thể bệnh nhân mắc COVID-19, kháng thể này sẽ có tác dụng hỗ trợ diệt virút bằng nhiều cơ chế.
Vậy vai trò của huyết tương bệnh nhân hồi phục sau COVID-19 là gì?
Trong huyết tương của người bệnh sau khi mắc COVID-19 đã hồi phục có chứa kháng thể đặc hiệu chống lại vi rút SARS-CoV-2. Khi truyền huyết tương này vào cơ thể bệnh nhân mắc COVID-19 ở giai đoạn sớm, kháng thể này có thể có tác dụng hỗ trợ diệt virút bằng nhiều cơ chế khác nhau và được coi như một “vắc xin tức thì”.
Đã có nhiều nghiên cứu trên thế giới đánh giá tính an toàn và hiệu quả điều trị của CCP cho thấy rằng: CCP là an toàn. Hiệu quả điều trị thì còn tranh luận do các nghiên cứu lựa chọn các nhóm đối tượng khác nhau, phương pháp nghiên cứu cũng khác nhau nên kết quả cũng chưa thống nhất. Có nghiên cứu thì ủng hộ việc sử dụng CCP trong điều trị, có nghiên cứu thì không khuyến cáo.
Tuy vậy, các nghiên cứu trên thế giới cũng đang tiếp tục và nhiều nước cũng đã và đang áp dụng liệu pháp điều trị này.
Nguồn huyết tương của những người bệnh COVID-19 đã khỏi bệnh là vô cùng quý giá, đã được nhiều nghiên cứu trên thế giới đánh giá cao, đã và đang sử dụng trong điều trị, nhất là những bệnh nhân COVID-19 giai đoạn sớm.
Quy trình thu nhận CCP
Để thu nhận nguồn huyết tương quý giá này, cần có một quy trình thu thập chặt chẽ vừa đảm bảo an toàn cho người hiến, cho nhân viên y tế thì người hiến phải đảm bảo các tiêu chuẩn sau:
- Đáp ứng đủ tiêu chí người hiến máu theo Thông tư 26/2013/TT-BYT
- Tuổi: từ 18 – 60; nam giới hoặc phụ nữ chưa mang thai lần nào.
- Cân nặng: ≥ 50kg.
- Từng mắc COVID -19 nhưng đã khỏi bệnh sau xuất viện ít nhất 14 ngày (có kết quả xét nghiệm khẳng định RT-PCR với COVID-19, từng có ít nhất 1 triệu chứng (sốt, ho…).
- Chấm dứt hoàn toàn các triệu chứng COVID-19 ít nhất 28 ngày trước khi hiến hoặc ít nhất 14 ngày trước khi hiến kèm có 2 kết quả xét nghiệm RT-PCR âm tính từ dịch tỵ hầu cách nhau 24 giờ.
Khi đăng ký hiến CCP, người hiến sẽ được giải thích, tư vấn, khám, xét nghiệm về tiêu chuẩn người cho máu thông thường, tiêu chuẩn người hiến huyết tương và tiêu chuẩn người hiến CCP. Nếu đạt tiêu chuẩn, người hiến sẽ được hẹn ngày đến hiến, ký cam kết thực hiện thủ thuật và tiến hành hiến CCP.
Khi hiến CCP: Mỗi người hiến CCP sẽ được sử dụng một bộ thu thập riêng và toàn bộ quá trình thu thập là một vòng tuần hoàn khép kín nên rất an toàn.
Thời gian hiến huyết tương: Trong vòng 4 tháng kể từ ngày ngày nhiễm COVID-19.
- Hiến CCP: Thời gian diễn ra khoảng 40 – 60 phút.
- Khoảng thời gian giữa các lần hiến: ít nhất sau 14 ngày.
Với mong muốn có nguồn huyết tương hiến tặng từ những người mắc COVID-19 đã khỏi bệnh để điều trị cho người bệnh đang mắc COVID-19, rất mong những bệnh nhân đã hồi phục sau mắc COVID-19 hiến huyết tương để điều trị cho bệnh nhân mới mắc COVID-19 sớm khỏi bệnh, giảm nguy cơ tiến triển nặng và tử vong.
Với tinh thần “Mỗi giọt máu cho đi, một cuộc đời ở lại”, bằng nghĩa cử cao đẹp từ một người đã khỏi bệnh, Quý vị có thể giúp bệnh nhân đang mắc COVID-19 sớm hồi phục và trở lại cuộc sống bình thường.
Trước khi hiến tặng, người tham gia sẽ được giải thích, tư vấn, khám và thực hiện các xét nghiệm sàng lọc miễn phí các bệnh truyền nhiễm và các xét nghiệm cần thiết khác nhằm tạo nguồn huyết tương sạch.
BVQY175